آداب ورسوم رایج در روستا
آداب ورسوم رایج در روستا:
عید نوروز:
مردم روستا چند روز قبل از عید مشغول خانه تکانی و
ونظافت منزل وشستن فرشها و...هستند ومعتقدند که باید
درسال جدید خانه تمیز باشدوهمچنین قبل از عید
لباس نو وآجیل وشیرینی و...می خرند وخود را برای
سال نو آماده می کنند.قبل سال تحویل در یکی ازاتاق ها
سفره می اندازند وهفت سین را در سفره می چینند به
غیر از هفت سین قرآن(نشانه توجه به خداوند و این که
خداوند یار ومددکاراهل خانه خواهد بود)،آب (نشانه
صافی وپاکی وگشایش کار)،شمع(نشانه روشنایی
خانه وزندگی ) آیینه(نشانه صفا ویک رنگی)،
پول(نشانه خیر وبرکت ورزق وروزی )
((بزرگتر خانواده بین صفحات قرآن پول می گذارد
وبعد از این که سال تحویل شد پول را بین
اعضای خانواده تقسیم می کند))و...می گذارند.
درلحضاتی قبل ازسال تحویل اعضای خانواده در کنار
سفره می نشینند وبرای این که سال نیکی داشته
باشند بزرگتر خانواده قرآن می خواند ودیگر اعضای
خانواده نیز همراهی می کنند وسپس دعا می کنند و
هنگامی که سال تحویل شد به یکدیگرتبریک می گویند
وسپس به دید وبازدید از نزدیکان وآشنایان می روند.
سیزده به در:ایرانیان باستان اعتقاد داشتند که
عدد13نحس می باشدبه همین دلیل ایرانیان در این
روزبه طبیعت می روند وبه شادی در این روز
می پردازند.دور انداختن سبزه هم به این دلیل
است که ایرانیان باستان عقیده داشتند بدی ها و
مریضی ها دراین سبزه جمع شده وبا به آب دادن
و یا به دور انداختن آن این بدی ها ومریضی ها را
از خود دورکنند.از دیگر مراسم این روز دعا
کردن وسبزه گِره زدن است.
چهارشنبه سوری:
مردم روستا شب چهار شنبه (سه شنبه شب)
آخر سال را به آتش بازی می پردازند ودر زمان
پریدن از روی آتش می خوانند:
((زردی من ازتو،سرخی تو از من))در واقع
این جمله نشانگر یک تطهیر وپاکیزگی مذهبی
است که آتش تمام رنگ پریدگی ،زردی،بیماری
ومشکلات شما رابگیرد وبه جای آن سرخی و
گرمی ونیرو به شما بدهد.
شاهنامه خوانی:
یکی از مراسم هایی است که بیشتر توسط
بزرگترها انجام می گرفت.تأثیر شاهنامه
برزندگی مردم به گونه ا ی بود که نام
فرزندان خود را از شاهنامه انتخاب می کردند.
شاهنامه خوانی در زمان قدیم رونق زیادی
داشته است وبا گذشت زمان ازیادها رفته
است.
ماه مبارک رمضان:
ماه مبارک رمضان چون ماه تهذیب نفس واخلاق است
وهمه سعی دارند که با انجام فرایض دینی ازثواب این
ماه بیشتر بهره مند شوند صله ی رحم را به جا آورده
وبه فقرا ومحرومان وآشنا یان اِفطاری می دهند ودر
شبهای قدرکه شب نزول قرآن است به احیا می پردازند
وتا صبح بیدار می مانند ودعا می خوانند وقرآن به سر
می گیرند.
ماه محرم الحرام:
این مراسم متنوع است واکثر مردم در این مراسم
شرکت می کنند دراین ماه مردم عزاداری هایی برای
کشته شدن امام حسین ویارانش که در واقعه کربلا
روی دادانجام می دهند.مراسم ماه محرم عبارتند از:
نوحه ،روضه خوانی،تعزیه خوانی ،دسته گردانی
و...
نوحه(به معنای زاری یا ناله):نوحه قطعه ادبی است
که به صورت آهنگین اجرا می شود ومضمونی
غم انگیز دارد.
در مذهب شیعه ،نوحه توسط مداحان ودر مراسم
مذهبی اهل بیت اجرا می شود.
روضه یا روضه خوانی:نوعی مراسم مذهبی است
که شیعیان در یاد بود امامان وبزرگان شیعه و
به خصوص امام حسین (ع)سومین امام شیعیان
که در نبرد کربلا کشته شدبرگزار می شود.
روضه خوان :کسی است که اشعار و نقل هایی
را در رابطه با نبرد کربلا ویا نحوه کشته شدن
بزرگان شیعه را با صدای بلند وبه حالتی
اندوهگین وبرای تحت تأثیرقرار دادن جمعیت
عزادار می خواند.
تعزیه (به معنای سوگواری):تعزیه به معنای
متعارف ،نمایشی است که در آن واقعه کربلا
به دست افرادی که هر یک نقشی ازشخصیت های
اصلی را بر دوش دارند نشان داده می شود این
نمایش نوعی نمایش مذهبی وسنتی است که توسط
تعزیه خوانان اجرا می شود وبیشتر درباره شهادت
امام حسین(ع)ومصائب اهل بیت است.
دسته گردانی:یکی ازمظاهر مشخص عزاداری در
ایام محرم است که دارای اشکال مختلفی از قبیل :
سینه زنی ،زنجیر زنی و... است.
شام غریبان:مراسم مذهبی شیعه است که درغروب
روز عاشورا برگزار می شود.
نذورات ماه محرم:نذر قربانی کردن گوسفند،
نذر کردن خرجِ ایام محرم به صورت پول ویا
کالا(از قبیل برنج ،گوشت و...) .
عَلَم:وسیله نمادین برای آیین سوگواری عاشورا
درمیان شیعیان است .این وسیله معمولاً چوبی بلند
به ارتفاع پنج ویا شش متر که به چوب آن پارچه های
رنگین می بندند.عَلَم توسط علمدار حمل می گردد و
معمولاًدر جلوی صف سوگواران قرارمی گیرد.
عَلَم بستن:بستن پارچه های رنگین به عَلَم.
عَلَم باز کردن:بازکردن پارچه های رنگین ازعَلَم.
مراسم ماه محرم در واقع بازسازی ویادآوری واقعه
خونین کربلا است .وپرشور ترین این ایام از یکم تا دهم
محرم وبه ویژه درروزنهم ودهم واربعین (اربعین بیستم
ماه صفراست که چهل روزبعد از عاشوراست.) برگزار
می گردد.
شب چله(شب یلدا):
در آخرین شب از فصل پاییز واز طولانی ترین شب های
سال است.این آیین وجشن در تمامی سرزمین کهنسال ایران
و در بین همه قشرها وخانواده ها برگزار می شود.جشن
شب چله ،بعد از عید نوروز جشنی است که همواره در
میان ایرانیان پایدار مانده است.در این شب خانواده ها
دور هم جمع می شوند وبا تناول آجیل وخشکبار ومیوه ها
از جمله هندوانه وانار وسیب و...تا پاسی از شب
بیدار می مانند وخوش گذرانی می کنند.در زمان قدیم
از کُرسی برای گرم کردن خانه استفاده می کردند ودر
شب چله روی کُرسی میوه و تنقلات می گذاشتند و
اعضای خانواده از کوچک به بزرگ دور کُرسی
می نشستند وبا میل کردن میوه وتنقلات شب را با
خنده وشوخی به پایان می رساندند.
آواها ونوای محلی:ساز ودُهل
فرهنگ چند هزار ساله ایرانی،انواع ساز ونغمه را
درخود پروریده وسازابزاری برای نشان دادن
شادمانی است .دُهل نیز درکنار ساز مورد استفاده
قرار می گیرد.
رسوم زیارت:
اشخاصی که در روستا ،قصد زیارت به اماکن مقدس
را دارند چند روز قبل ازحرکت ،از همه اهل محل و
خویشاوندان خدا حافظی وحلالیت می طلبند وحساب های
خود را با مردم تسویه می کنند.خانواده زائرین ومسافرین
در غیاب آنها ،آش بَلگ یا همان آش رشته (آش پشت پا)
می پزند وبین اهالی تقسیم می کنند.
هنگامی که زائرین برمی گردند مردم به استقبال آنها
می روند وضمن گفتن زیارت قبولی واحوالپرسی
برای زائر پول یاهدایایی می آورند که زائر نیز از
سفر برای آنها سوغات می آورد.
چوب بازی (ترکه بازی):
یکی از رسم هایی که هنوز رواج دارد رسم"چوب بازی" یا "ترکه بازی "است،
محرک اصلی این بازی موسیقی محلی ساز ودُهل است این بازی تحرک و هیجان
دارد وحالت های آن برجنبه های حماسی حکایت دارد چوب بازی بزمی یا ترکه
بازی در عروسی ها وجشن ها توسط مردان اجرا می شود به گونه ای که
(ابزار این بازی چوب است) طرفین چوب بازی هریک چوبی متفاوت دردست
دارند که یکی از چوب ها محکم به نام دیرک( دیاق) ونقش مدافع را بازی می کند
ودیگری که یک چوب نازک که به آن ترکه می گویند را توسط ضربه نمایشی به
دیرک (دیاق) می زند وسپس چوب ها را به هم می دهند ونقشها عوض می شوند
وکسی که ترکه به دست بود دیرک(دیاق)را می گیرد ودیگری ترکه را می گیرد
و با هم به بازی ادامه می دهند.
(با تشکر فراوان ازکلیه کسانی که مرا در نوشتن این مطالب یاری نمودند.)